check Gratis bezorging vanaf 60,-   check Vertrouwd sinds 2007   check Voor 22:00 besteld, morgen in huis

Vragen? Bel ons 024-6635366

De ideale darmflora bestaat niet

Aan het einde van de 17de eeuw zag Antoni van Leeuwenhoek, een microbioloog uit Nederland, waarschijnlijk als eerste persoon een nieuwe wereld van kleine cellen door zijn zelfgemaakte microscoop, terwijl hij zijn eigen tandplak onderzocht. Op dat moment zou hij waarschijnlijk niet hebben kunnen voorspellen dat een paar eeuwen later, de miljarden microben waarmee we ons leven delen, één van de meest interessante onderwerpen zou worden in de wereld van de (micro)biologie.

Deze microscopische partners hebben diverse belangrijke rollen in het functioneren van ons lichaam. Alles wat we binnenkrijgen, van voedsel tot medicijnen, kan ons persoonlijke microbioom vormen en beïnvloeden. Dit kan verreikende gevolgen hebben.

In 2001 bedacht Joshua Lederberg, een Nobelprijs winnende bioloog, de term “microbioom” om de miljarden micro-organismen in ons lichaam te benoemen. Vandaag de dag levert deze term duizenden zoekresultaten op in Google en de werking van de darmbacteriën wordt hierbij verbonden aan uiteenlopende zaken. Tussen 2007 en 2012 is het aantal gepubliceerde artikelen over het microbioom zelfs met bijna 250% gestegen. De kleine helpers in ons lichaam worden als oorzaak of redders gezien in een breed scala van indicaties.

De zoektocht naar een goede of gezonde microbioom heeft ervoor gezorgd dat de probioticamarkt enorm is gegroeid. Vanuit verschillende invalshoeken lijkt men deze zoektocht te beantwoorden, zo zijn bijvoorbeeld ook microbioom dieetboeken.

 Hadza doe-het-zelf poepimplantaat

Alhoewel de kennis nog in de kinderschoenen staat, gaan nieuwe ontwikkelingen zeer snel. Eén van de laatste en misschien ook wel de meest interessante is de fecale transplantatie, simpel gezegd een poepimplantaat. Deze vooralsnog experimentele toepassing wordt normaliter uitgevoerd in een ziekenhuis onder medische begeleiding, maar er zijn ook verhalen bekend van mensen die dit zelf thuis proberen.

Zo heeft ene Jeff Leach, een archeoloog/schrijver, een poepimplantaat bij zichzelf ingebracht. De poep was in dit geval afkomstig van een traditioneel volk, de Hadza uit Tanzania. Meneer Leach ondernam deze transplantatie om een voor hem simpele reden...het Westerse microbioom is een puinhoop. Slechte voeding, levensstijlfactoren, vervuiling en te veel hygiëne zijn hiervan de oorzaak volgens hem.

De Hadza daarentegen leven een traditionele jager-verzamelaar bestaan en hebben hierdoor een ander microbioom, en wel een die dichter bij de ideale in de buurt ligt. Meneer Leach bestempelde dit als “(re)becoming human”. De publicatie “Gut microbiome of the Hadza hunter-gatherers” uit april 2014 zou de trigger wel een geweest kunnen zijn. Hun microbioom blijkt rijker en diverser te zijn dan de Italiaanse deelnemers uit de studie. Een ander opvallend detail is het ontbreken van de Bifidobacteriën in de Hadza. In Westerse microbiomen kan tot wel 10% juist uit deze groep van, vermoedelijk gezonde, bacteriën bestaan.

De meeste mensen gaan niet zo ver dat ze een doe-het-zelf poepimplantaat overwegen, en in het geval van Jeff Leach wordt de rol van een traditionele microbioom misschien iets te veel geromantiseerd. Al begrijpen we zijn insteek erg goed.

De mythe van een normaal microbioom

Het is namelijk onmogelijk om een “normaal” of “gezond” microbioom te omschrijven. Dit ecosysteem is zeer complex, individueel gezien uniek, constant aan verandering onderhevig en contextafhankelijk. Om een indruk te geven van de complexiteit zijn bijvoorbeeld meer dan 400 miljoen verschillende variabelen te meten, zoals bijvoorbeeld de soorten, de aantallen en de locaties, etc..

Om nog een laag aan de complexiteit toe te voegen kunnen “goede” darmbacteriën ook “slecht” worden afhankelijk van waar ze zich bevinden. Bereiken ze de bloedbaan doordat ze de darmwand passeren dan is een stevige immuunreactie het gevolg. Zelfs millimeters kunnen het verschil maken tussen vriend of vijand. Aan het einde van de dag kunnen we concluderen dat het microbioom een weerspiegeling is van ons leven en daarom altijd uniek is. Dit valt in lijn met de algemene (kwantum)biologische waarheid: er is geen one-size-fits-all oplossing.

De dynamische aard en relatief eenvoudige toegankelijkheid van het microbioom verklaard voor een groot deel wel het toegenomen enthousiasme. Menselijke genen zijn bijvoorbeeld moeilijk te herschrijven maar het microbioom kan men relatief eenvoudig veranderen. Dit is volgens sommige onderzoekers zelfs het enige “orgaan” dat vervangen kan worden zonder te hoeven opereren.

Waardeer de complexiteit van je kleine darmvrienden, zorg goed voor ze en realiseer je dat mens en bacteriën één symbiotisch geheel zijn. Het beïnvloeden via suppletie, voeding, levensstijl of poepimplantaten, als je avontuurlijk bent ingesteld, is allemaal mogelijk maar streef niet het onmogelijke na.

Bronnen:
http://www.nytimes.com/2014/11/02/opinion/sunday/there-is-no-healthy-microbiome.html?_r=0

http://www.motherjones.com/environment/2014/10/microbiome-health-gut-bacteria
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3996546/

probiotica-ergomax