In het kort
- L-carnitine is een lichaamseigen stof die je lichaam aanmaakt uit de aminozuren lysine en methionine. Je krijgt het ook binnen via vlees en zuivel.
- In supplementen kom je vooral vier vormen tegen: L-carnitine L-tartraat, acetyl-L-carnitine (ALCAR), propionyl-L-carnitine (GPLC) en L-carnitine fumaraat.
- De vormen verschillen in de stof waaraan carnitine gebonden is, en daardoor in opname en toepassing.
- Voor carnitine zijn in de EU (nog) geen gezondheidsclaims toegelaten.
In onze cellen zijn verschillende mechanismen aanwezig die voor energieproductie zorgen. Inzichten van de laatste jaren onthullen dat het beïnvloeden van één individueel energieproductiemechanisme effect heeft op het functioneren van de complete cel. De meest potente mechanismen zijn gericht op de mitochondriën: de energiecentrales van de cel. Het aminozuur carnitine is een stof die daar een direct effect op heeft als faciliteerder van energietransport in mitochondriën. Er bestaan verschillende vormen carnitine met ieder hun unieke eigenschappen en werkgebied. Acetyl L-Carnitine, L-Carnitine Fumaraat, Propionyl-L-Carnitine en L-Carnitine Tartraat in de vorm van capsules of tabletten te koop. Hieronder vind je de meest gebruikte L-Carnitine varianten.
L-Carnitine als lichaamseigen stof
Van alle verschillende vormen wordt L-Carnitine gezien als de basisvorm. L-Carnitine is een lichaamseigen stof die betrokken is bij de energiestofwisseling. Het lichaam kan dit molecuul zelf aan maken uit de aminozuren lysine en methionine. Via voeding krijgen we ook dagelijks L-Carnitine binnen.
Als biologisch actieve vorm speelt L-Carnitine een essentiële rol bij de verbranding van vetzuren voor energie. Het is de enige stof die een lange keten vetzuren diep in de mitochondriën kan brengen waar ze verbrand worden (bèta-oxidatie). Atleten, bodybuilders en mensen met een verhoogde energiebehoefte gebruiken dit aminozuur dan ook veel. Omdat L-Carnitine vrijwel uitsluitend in dierlijke producten voorkomt, kunnen vegetariërs of veganisten ook baat hebben bij extra suppletie.
D-Carnitine kan tegenwerken
D-Carnitine is de stereo-isomeer van L-Carnitine maar deze vorm zul je niet snel aantreffen in voedingssupplementen. D-Carnitine is niet biologisch actief en het kan L-Carnitine tegenwerken en daardoor zelfs een tekort veroorzaken.
De neurologische versie Acetyl-L-Carnitine
Acetyl-L-Carnitine (ALCAR) is L-Carnitine dat gebonden is aan een acetylgroep. Deze vorm van carnitine staat ook wel bekend als de neurologische versie van L-Carnitine omdat het de bloed-hersenbarrière kan passeren. Hierdoor heeft het meer interactie met het centrale zenuwstelsel. Deze unieke eigenschappen kunnen niet toegeschreven worden aan andere vormen van carnitine.
De acetylgroep zorgt er niet alleen voor dat Acetyl-L-Carnitine actief is in de hersenen en zenuwen, het is ook een belangrijk substraat in de productie van de neurotransmitter acetylcholine en acetyl-co-enzym A. Dit is de meest belangrijke intermediair in de productie van energie uit aminozuren, vetzuren en suikers. Zoekt u naar een supplement voor lichaam en geest dan is deze vorm geschikt.
Propionyl-L-Carnitine en stikstof
Propionyl-L-Carnitine (PLC) of Glycine propionyl-L-carnitine (GPLC) is gebonden aan het aminozuur Glycine en veresterd aan een korte keten vetzuur. In de mitochondriën wordt het omgezet in L-Carnitine en Propionyl co-enzym A. Deze combinatie levert intermediaire moleculen die gebruikt worden in de energieproductie (citroenzuurcyclus). Dit is een synergetisch effect.
Propionyl-L-Carnitine is specifieker actief op het gebied van doorbloeding en de regulering hiervan dan andere vormen van Carnitine omdat het de stikstofproductie beïnvloed. Propionyl-L-Carnitine heeft ook een hoge mate van interactie met testosteron.
In tijdkritische situaties is er L-Carnitine L-Tartraat
L-Carnitine L-Tartraat (LCLT) is L-Carnitine gebonden aan tartraatzuur en wordt sneller opgenomen dan andere L-Carnitine varianten. De snelle instroming maakt deze vorm uitermate geschikt voor tijdkritische situaties zoals net voor of net na sportactiviteiten, waardoor de suppletie vooral wordt gebruikt door atleten. Ook L-Carnitine L-Tartrate heeft interactie met hormonen zoals bijvoorbeeld testosteron doordat het de beschikbaarheid van de androgeenreceptor moduleert.
L-Carnitine Fumaraat voor minder kilo’s
L-Carnitine Fumaraat is gebonden aan fumaarzuur. Deze gepatenteerde vorm wordt in de markt gezet onder het merk Carnishield™ als een Carnitine voor het cardiovasculaire systeem oftewel de hart- en bloedvaten.
L-Fumaraat is een stof die van nature in het lichaam voorkomt als intermediair in de citroenzuurcyclus waarin energie (ATP) wordt geproduceerd. Net zoals vitamine D3 wordt fumaarzuur in de huid geproduceerd bij blootstelling aan direct zonlicht. Samen met het L-Carnitine deel ontstaat er een synergisme met fumaarzuur. Deze vorm wordt in de praktijk veel gebruikt als energiebooster en als ondersteuning bij het afvallen.
Hoeveel heb ik nodig?
Afhankelijk van de vorm die je neemt kan de dosering verschillen. Voor L-Carnitine is dit 1-4 gram per dag en voor Acetyl-L-Carnitine bijvoorbeeld 1-3 gram per dag. Lees voor het gebruik altijd goed de gebruiksaanwijzing en gebruik de dosering die op het etiket staat aangegeven. Artsen, therapeuten en andere gezondheidsspecialisten kunnen een afwijkende dosering voorschrijven. Overleg tevens altijd met uw arts voor dat u met L-Carnitine supplementen begint indien u medicijnen gebruikt.
Veelgestelde vragen over carnitine
Wat is L-carnitine?
L-carnitine is een stof die je lichaam zelf maakt uit de aminozuren lysine en methionine en die je ook via voeding binnenkrijgt, vooral uit rood vlees en zuivel. D-carnitine is de spiegelbeeldvorm en wordt niet in supplementen gebruikt.
Wat is het verschil tussen acetyl-L-carnitine en L-carnitine tartraat?
Acetyl-L-carnitine (ALCAR) is L-carnitine met een acetylgroep. L-carnitine L-tartraat (LCLT) is L-carnitine gebonden aan wijnsteenzuur en wordt snel opgenomen; deze vorm is populair bij sporters. Bij Ergomax vind je onder meer Acetyl-L-Carnitine van Ergomax en Acetyl-L-Carnitine van Momentous.
Wat is GPLC?
GPLC staat voor glycine propionyl-L-carnitine: carnitine gebonden aan het aminozuur glycine en aan propionzuur, een kort vetzuur. In het lichaam wordt het omgezet in L-carnitine en propionyl-co-enzym A.
Wat is L-carnitine fumaraat?
Bij deze vorm is carnitine gebonden aan fumaarzuur, een stof die van nature in de citroenzuurcyclus van je cellen voorkomt.
Wanneer neem je L-carnitine in?
Volg altijd de gebruiksaanwijzing op het etiket. Gebruik je medicijnen, overleg dan eerst met je arts voordat je met een carnitinesupplement begint.
Is carnitine geschikt voor vegetariërs en veganisten?
Carnitine komt vrijwel alleen in dierlijke producten voor, dus via voeding krijgen vegetariërs en veganisten minder binnen. Het lichaam maakt het wel zelf aan. Kies je een supplement, controleer dan of de capsule vegetarisch is.
